Podwyższenie renty od ubezpieczyciela
Renta odszkodowawcza przyznana wyrokiem lub ugodą kilkanaście albo kilkadziesiąt lat temu nie rośnie sama. Nie obejmuje jej coroczna waloryzacja, którą znamy z ZUS. Jeżeli od tamtej pory zmieniły się ceny, koszty opieki i przeciętne wynagrodzenie, wysokość renty można zmienić na podstawie art. 907 § 2 Kodeksu cywilnego, a wyrównanie obliczyć za okres do trzech lat wstecz. Sprawdzimy, ile Pana/Pani renta jest dziś realnie warta. Telefon: 535 78 78 08.
Dlaczego stara renta od ubezpieczyciela jest dziś za niska
Renta odszkodowawcza z art. 444 § 2 Kodeksu cywilnego to świadczenie wypłacane przez sprawcę wypadku lub jego ubezpieczyciela. Przyznaje się ją, gdy poszkodowany utracił zdolność do pracy zarobkowej, gdy zwiększyły się jego potrzeby albo gdy zmniejszyły się jego widoki powodzenia na przyszłość.
To świadczenie nie jest waloryzowane automatycznie. Tu leży sedno problemu. Renty i emerytury z ZUS są co roku podnoszone ustawowym wskaźnikiem waloryzacji. Renta cywilnoprawna od ubezpieczyciela takiemu mechanizmowi nie podlega. Kwota zapisana w wyroku albo w ugodzie jest wypłacana w tej samej nominalnej wysokości tak długo, aż jedna ze stron zażąda jej zmiany. Ubezpieczyciel nie ma obowiązku zrobić tego z własnej inicjatywy i w praktyce tego nie robi.
Skutek jest łatwy do przewidzenia. Renta ustalona w latach 70., 80., 90. czy na początku lat dwutysięcznych była wtedy realnym zabezpieczeniem. Po denominacji złotego z 1 stycznia 1995 roku, gdy 10 000 starych złotych zamieniono na 1 nowy złoty, i po kolejnych latach inflacji ta sama kwota bywa dziś warta ułamek pierwotnej wartości. Zdarza się, że świadczenie, które miało pokrywać koszty stałej opieki, wynosi obecnie dwieście czy trzysta złotych miesięcznie.
Podstawą zmiany jest art. 907 § 2 Kodeksu cywilnego. Przepis ten pozwala każdej ze stron żądać zmiany wysokości lub czasu trwania renty w razie zmiany stosunków, i to nawet wtedy, gdy jej wysokość została wcześniej ustalona w orzeczeniu sądu albo w umowie. Prawomocny wyrok sprzed lat nie zamyka więc drogi do podwyższenia świadczenia. To częste i kosztowne nieporozumienie.
W orzecznictwie za zmianę stosunków uznaje się między innymi spadek siły nabywczej pieniądza, wzrost przeciętnego wynagrodzenia, wzrost stawek za usługi opiekuńcze oraz wzrost kosztów leczenia i rehabilitacji. Zmiana musi być istotna i nieprzewidziana przez sąd lub strony w chwili ustalania renty. Przy świadczeniu sprzed dwudziestu czy trzydziestu lat wykazanie takiej zmiany zwykle nie nastręcza trudności.
Kogo to dotyczy
Renta przyznana przed denominacją złotego (do 1994 roku)
Świadczenia ustalone w starych złotych przeszły przeliczenie w stosunku 10 000 do 1, a następnie kilkadziesiąt lat inflacji. To grupa, w której różnica między kwotą wypłacaną a realną wartością pierwotnego świadczenia bywa największa.
Renta przyznana w latach 90. i na początku lat dwutysięcznych
Okres wysokiej inflacji i szybkiego wzrostu wynagrodzeń. Renta ustalona wówczas jako uzupełnienie zarobków do poziomu sprzed wypadku dziś zwykle nie pełni już tej funkcji.
Renta na zwiększone potrzeby, gdy wzrosły koszty opieki
Jeżeli świadczenie miało pokrywać opiekę, rehabilitację, leki lub dojazdy, a stawki tych usług od tamtej pory wielokrotnie wzrosły, zmiana stosunków jest szczególnie łatwa do udokumentowania.
Renta wyrównawcza, gdy wzrosło przeciętne wynagrodzenie
Renta z tytułu utraty zdolności zarobkowej odpowiada różnicy między zarobkami możliwymi do osiągnięcia bez wypadku a obecnymi dochodami. Wzrost przeciętnego wynagrodzenia zmienia tę różnicę na korzyść poszkodowanego.
Renta wypłacana na podstawie ugody z ubezpieczycielem
Ugoda nie wyłącza stosowania art. 907 § 2 k.c. Przepis wprost obejmuje renty, których wysokość ustalono w umowie, a nie tylko te zasądzone wyrokiem.
Rodziny osób pobierających rentę
Sprawę bardzo często zgłaszają dzieci lub wnuki osoby uprawnionej. Do wstępnej oceny wystarczy wiedzieć, w którym roku przyznano rentę i jaka kwota wpływa dziś co miesiąc.
O ile można podwyższyć rentę i za jaki okres wstecz
Nie istnieje z góry określony mnożnik ani tabela. Nowa wysokość renty wynika z ponownego obliczenia tego samego świadczenia według dzisiejszych realiów, a punkt odniesienia zależy od rodzaju renty.
Przy rencie na zwiększone potrzeby liczy się aktualny, udokumentowany koszt tych potrzeb: godzin opieki według stawek obowiązujących obecnie, rehabilitacji, leków, środków higienicznych, dojazdów na wizyty. Podstawą są dzisiejsze ceny tych usług, a nie ceny z dnia wyroku.
Przy rencie z tytułu utraty zdolności zarobkowej liczy się różnica między wynagrodzeniem, jakie poszkodowany osiągałby dziś, gdyby nie wypadek, a jego obecnymi dochodami wraz ze świadczeniami z ZUS. Naturalnym punktem odniesienia jest wzrost przeciętnego wynagrodzenia publikowany przez Główny Urząd Statystyczny.
Przykład obliczeniowy (dane hipotetyczne, wyłącznie dla zilustrowania mechanizmu). Renta na zwiększone potrzeby ustalona w 1999 roku miała pokrywać cztery godziny opieki dziennie. Jeżeli w chwili orzekania godzina opieki kosztowała kilka złotych, a dziś kosztuje kilkadziesiąt, to ta sama, niezmieniona liczba godzin przekłada się obecnie na wielokrotnie wyższą kwotę miesięczną. Renta nie rośnie dlatego, że minął czas, lecz dlatego, że ten sam zakres potrzeb kosztuje dziś inne pieniądze. Rzeczywisty wynik w każdej sprawie zależy od dokumentów i od ustaleń biegłego.
Wyrównanie za okres wsteczny. Zmiany wysokości renty można dochodzić nie tylko na przyszłość. Zaległe raty w podwyższonej wysokości obejmuje się żądaniem za okres do trzech lat wstecz, ponieważ tyle wynosi termin przedawnienia roszczeń o świadczenia okresowe. Przy istotnej różnicy między kwotą wypłacaną a należną samo wyrównanie bywa najpoważniejszą pozycją w sprawie. Z tego samego powodu ze złożeniem pozwu nie warto zwlekać: każdy kolejny miesiąc zwłoki to jedna rata, która wypada z okresu objętego żądaniem.
Wysokość renty można zmieniać wielokrotnie. Podwyższenie uzyskane dziś nie wyklucza kolejnego żądania w przyszłości, jeżeli ponownie dojdzie do istotnej zmiany stosunków.
Ile Pana/Pani renta jest dziś realnie warta
Trzy pola wystarczą, aby zobaczyć skalę różnicy. Wynik jest orientacyjny i nie stanowi porady prawnej ani prognozy rozstrzygnięcia sprawy.
Jak liczony jest ten wynik
Kalkulator odnosi kwotę renty do przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w gospodarce narodowej z roku jej przyznania, a następnie przelicza ten sam udział na rok 2025. Dane pochodzą z oficjalnej serii Głównego Urzędu Statystycznego publikowanej także przez ZUS. Kwoty sprzed 1995 roku są w starych złotych, zgodnie z tą samą serią, dlatego denominacja nie zaburza wyniku.
Jest to jeden z punktów odniesienia branych pod uwagę przy ocenie zmiany stosunków w rozumieniu art. 907 § 2 Kodeksu cywilnego. Nie jest to jedyny miernik. Przy rencie na zwiększone potrzeby podstawą są aktualne koszty opieki, rehabilitacji i leków, które mogły rosnąć szybciej lub wolniej niż wynagrodzenia. Wysokość renty w konkretnej sprawie ustala sąd na podstawie dowodów i opinii biegłych, dlatego rzeczywisty wynik może się od tego szacunku istotnie różnić.
Szacunek wyrównania zakłada 36 miesięcy, ponieważ roszczenia o świadczenia okresowe przedawniają się z upływem trzech lat. Rzeczywisty okres zależy od dat w konkretnej sprawie.
Wpisane dane pozostają w przeglądarce. Nie są nigdzie wysyłane ani zapisywane.
Dlaczego warto powierzyć taką sprawę adwokatowi
Sprawa o podwyższenie renty nie polega na ponownym dowodzeniu odpowiedzialności za wypadek. Ta kwestia została przesądzona lata temu i nie wraca. Rzecz w tym, aby prawidłowo wykazać zmianę stosunków, właściwie dobrać punkt odniesienia dla przeliczenia i nie stracić rat objętych przedawnieniem. Prowadzimy takie sprawy zdalnie na terenie całego kraju, bo miejsce zamieszkania nie ma tu znaczenia dla przebiegu postępowania.
- Ocena sprawy na podstawie roku przyznania renty i obecnie wypłacanej kwoty
- Odtworzenie pierwotnej podstawy renty, także gdy dokumenty zaginęły
- Przeliczenie świadczenia według aktualnych kosztów opieki i danych GUS
- Objęcie żądaniem zaległych rat za okres do trzech lat wstecz
- Doświadczenie w sporach z ubezpieczycielami i praca z opiniami biegłych
- Obsługa zdalna na terenie całego kraju, bez konieczności dojazdu do kancelarii
Wolisz, żebyśmy oddzwonili?
Wystarczy imię i numer telefonu. Sprawy nie trzeba opisywać w formularzu, omówimy ją podczas rozmowy.
Jak wygląda sprawa o podwyższenie renty
Wstępna rozmowa
Potrzebujemy trzech informacji: w którym roku przyznano rentę, jaka kwota wpływa obecnie co miesiąc i czy podstawą był wyrok, czy ugoda. To wystarczy, aby wstępnie ocenić, czy sprawa ma sens.
Dokumenty i ustalenie punktu wyjścia
Odszukujemy wyrok lub ugodę, ustalamy pierwotną podstawę renty i jej zakres. W razie potrzeby zwracamy się o akta do sądu lub o dokumentację do ubezpieczyciela.
Przeliczenie i wezwanie do zapłaty
Obliczamy należną wysokość renty według dzisiejszych realiów oraz wyrównanie za okres wsteczny, a następnie kierujemy do zobowiązanego wezwanie do dobrowolnej zmiany świadczenia.
Pozew i postępowanie sądowe
W razie odmowy kierujemy pozew o zmianę wysokości renty na podstawie art. 907 § 2 k.c. wraz z żądaniem zapłaty zaległych rat. W sprawach o zwiększone potrzeby wysokość ustalają zwykle biegli sądowi.
Najczęściej zadawane pytania
Odpowiedzi na pytania, które najczęściej słyszymy od naszych klientów.
Nie zamyka. Art. 907 § 2 Kodeksu cywilnego wprost przewiduje możliwość żądania zmiany wysokości renty, chociażby jej wysokość i czas trwania zostały ustalone w orzeczeniu sądowym lub w umowie. Nie jest to podważanie dawnego wyroku ani jego wzruszenie. Dawne rozstrzygnięcie pozostaje w mocy, a sąd ustala jedynie, jaka wysokość renty odpowiada obecnym stosunkom.
Nie ma takiego obowiązku. Automatyczna coroczna waloryzacja dotyczy świadczeń z ZUS. Renta cywilnoprawna wypłacana przez sprawcę lub jego ubezpieczyciela nie jest objęta żadnym ustawowym wskaźnikiem podnoszącym ją z urzędu. Do zmiany potrzebne jest żądanie uprawnionego, a w razie odmowy orzeczenie sądu.
Nie jest to przeszkoda, a zwykle argument na korzyść. Świadczenia sprzed 1995 roku zostały przeliczone w ramach denominacji w stosunku 10 000 starych złotych do 1 nowego złotego, a potem przez dziesięciolecia traciły siłę nabywczą. To właśnie w tej grupie różnica między kwotą wypłacaną a realną wartością pierwotnego świadczenia bywa największa.
Do trzech lat. Roszczenia o świadczenia okresowe, a rentą takim właśnie świadczeniem jest, przedawniają się z upływem trzech lat. Oznacza to, że oprócz podwyższenia renty na przyszłość można dochodzić różnicy między kwotą należną a faktycznie wypłacaną za ostatnie trzy lata. Z każdym miesiącem zwłoki jedna rata wypada z tego okresu.
Formalnie art. 907 § 2 k.c. przysługuje obu stronom, więc zobowiązany również może żądać zmiany renty, powołując się na zmianę stosunków po swojej stronie, na przykład na poprawę stanu zdrowia uprawnionego lub podjęcie przez niego pracy. Dlatego przed wystąpieniem z żądaniem oceniamy sprawę w obie strony i mówimy wprost, jeżeli widzimy takie ryzyko.
Nie. Sprawy o podwyższenie renty prowadzimy zdalnie na terenie całego kraju. Dokumenty można przesłać pocztą lub elektronicznie, a kontakt utrzymujemy telefonicznie i mailowo. Jeżeli osoba uprawniona ma ograniczoną możliwość poruszania się, sprawę zwykle prowadzi w jej imieniu członek rodziny na podstawie pełnomocnictwa.
Tak. Akta sprawy sądowej są przechowywane przez wiele lat i zwykle da się do nich dotrzeć, a ubezpieczyciel prowadzi dokumentację wypłacanego świadczenia. Do pierwszej rozmowy dokumenty nie są potrzebne. Wystarczy przybliżony rok przyznania renty, obecna kwota i nazwa podmiotu, który ją wypłaca.
Od sprawdzenia, ile renta jest dziś realnie warta. Wystarczy rok przyznania i obecna kwota miesięczna. Można skorzystać z kalkulatora orientacyjnego na tej stronie albo od razu zadzwonić pod numer 535 78 78 08 i opisać sytuację.
Masz inne pytanie? Zadzwoń - chętnie odpowiemy!
535 78 78 08Potrzebujesz pomocy w sprawie odszkodowania?
Zadzwoń lub napisz - ocenimy Twoją sprawę i przedstawimy możliwości działania.
Umów się na konsultację