Służebność przesyłu - odzyskaj pieniądze za słupy i linie na działce

To prawo, na podstawie którego firma przesyłowa (energetyczna, gazowa, wodociągowa, telekomunikacyjna) może utrzymywać swoje urządzenia na cudzej działce. Za to prawo właścicielowi gruntu przysługuje wynagrodzenie. Jeżeli firma korzysta z gruntu bez ustanowionej służebności, należy się dodatkowo odszkodowanie za bezumowne korzystanie. To dwie odrębne kwoty, których dochodzi się równocześnie, ale nie w jednej sprawie. Podstawą są art. 305(1) - 305(4) Kodeksu cywilnego.

Trybunał Konstytucyjny w wyroku z 2 grudnia 2025 r. (sygn. P 10/16) zakwestionował dotychczasową praktykę, w której firmy przesyłowe nabywały przez zasiedzenie darmowe prawo do utrzymywania urządzeń na cudzej ziemi. W praktyce argument "stoi tam od dawna, więc nic się nie należy" stracił na sile. Sprawy wcześniej zamykane na tej podstawie często można dziś poprowadzić od nowa.

Kwota zależy od rodzaju urządzenia, powierzchni pasa służebności, wartości gruntu i stopnia uciążliwości. Orientacyjnie: kilka słupów niskiego napięcia na działce budowlanej to zwykle 2 000 - 10 000 zł, linia średniego napięcia przez gospodarstwo 15 000 - 80 000 zł, a linie wysokiego napięcia często od 80 000 do ponad 200 000 zł. Dla gazociągów i wodociągów widełki są zbliżone do linii średniego napięcia. Szacunkową kwotę dla konkretnej działki podajemy po analizie dokumentów.

Roszczenie o wynagrodzenie za bezumowne korzystanie przedawnia się: osoba fizyczna może żądać zapłaty za 6 lat wstecz, przedsiębiorca za 3 lata. Samo żądanie ustanowienia służebności i wynagrodzenia na przyszłość nie ulega przedawnieniu. Im szybciej rozpoczniesz sprawę, tym większą kwotę można odzyskać za okres miniony.

Tak. Służebność przesyłu obejmuje wszystkie urządzenia liniowe: linie energetyczne, gazociągi, rurociągi, wodociągi, ciepłociągi i kable telekomunikacyjne. Mechanizm dochodzenia roszczeń jest taki sam jak przy słupach energetycznych, zmienia się jedynie operator będący drugą stroną postępowania.

To częsty rodzaj spraw, w których po wyroku Trybunału Konstytucyjnego pojawiły się nowe możliwości. Długi czas stania urządzenia nie przekreśla automatycznie roszczeń. Warto sprawdzić, kiedy i na jakiej podstawie urządzenie powstało, oraz czy firma rzeczywiście nabyła służebność.

Na start wystarczy numer księgi wieczystej działki lub jej adres. Pozostałe dokumenty zbieramy wspólnie w trakcie sprawy: wypisy, mapy, korespondencję z zakładem energetycznym oraz ewentualne wcześniejsze decyzje czy umowy.

Tak. Sprawa toczy się przed sądem właściwym dla położenia nieruchomości, a przygotowanie prowadzimy zdalnie: przez telefon, e-mail i korespondencję. Najczęściej prowadzimy sprawy z województw opolskiego i śląskiego oraz okolic, ale podejmujemy się spraw z całego kraju.